Papia İsrail markası mı ?

Kaan

New member
Papia İsrail markası mı? Sahiplik, üretim ve tüketici açısından objektif bir inceleme

Papia İsrail markası mı? Önce soruyu doğru kuralım

Son dönemde market alışverişinde bir ürünün yalnızca fiyatına, kalitesine veya içeriğine bakmak yetmiyor. Özellikle temizlik kâğıdı, deterjan, kişisel bakım ve gıda gibi sürekli satın aldığımız ürünlerde markanın hangi ülkeye ait olduğu, kimin tarafından üretildiği ve arkasında hangi şirketin bulunduğu da önemli hale geldi. Papia hakkında “İsrail markası mı?” sorusunun sıkça sorulmasının nedeni de tam olarak bu.

Ben bu konuyu araştırırken özellikle marka adından veya internette dolaşan listelerden hareket etmek yerine, şirketin kendi kurumsal tarihine, üretim bilgilerine ve marka portföyüne bakmanın daha sağlıklı olduğunu düşünüyorum. Çünkü “İsrail markası” ifadesi aslında birkaç farklı şeyi anlatabilir: Marka İsrail'de kurulmuş olabilir, şirketin sahibi İsrailli olabilir, ürün İsrail'de üretiliyor olabilir ya da yalnızca şirketin İsrail'de ticari faaliyeti bulunabilir. Bunların birbirinden ayrılması gerekiyor.

Mevcut kurumsal kaynaklar üzerinden bakıldığında Papia'nın İsrail menşeli bir marka olduğuna dair bir veri bulunmuyor. Papia, Türkiye merkezli Hayat grubunun temizlik kâğıdı markalarından biri. Hayat'ın kendi tarihçesine göre Papia ve Familia, Kocaeli'nde devreye alınan temizlik kâğıdı fabrikasıyla 2006 yılında tüketicilerle buluştu.

Dolayısıyla ilk ve en temel sonuç şu: Papia, mevcut şirket ve marka kayıtlarına göre İsrail markası değil; Türkiye merkezli Hayat grubuna ait bir temizlik kâğıdı markasıdır.

Fakat konu burada bitmiyor. Çünkü “Türk markası” demek ile “ürünün bütün hammaddesi Türkiye'den geliyor” demek de aynı şey değil.

Papia'nın arkasındaki şirket: Hayat Kimya

Papia'nın hangi şirkete bağlı olduğunu anlamak için önce Hayat'a bakmak gerekiyor.

Hayat'ın resmi marka sayfasında Papia doğrudan “Temizlik Kâğıtları” kategorisi altında yer alıyor. Aynı portföyde Familia, Teno ve Focus gibi markalar da bulunuyor. Hayat Holding ise 1937 yılında Kiğılı ailesinin İstanbul'daki ticari faaliyetleriyle başlayan, Hayat Kimya'nın da içinde bulunduğu Türkiye merkezli bir grup olarak tanımlanıyor.

Şirketin resmi tarihçesinde 1987 yılında Hayat Kimya'nın hızlı tüketim ürünleri sektörüne yönelik ilk yatırımının gerçekleştirildiği, daha sonra hijyen ve temizlik ürünlerinde büyüdüğü belirtiliyor. 2006 yılında ise Kocaeli'ndeki temizlik kâğıdı fabrikasının devreye girmesiyle Papia ve Familia'nın piyasaya sunulduğu ifade ediliyor.

Daha da önemlisi, Hayat Holding'in resmi yönetim sayfasında yönetim kurulu başkanı olarak Ahmet Yahya Kiğılı, başkan yardımcısı ve icra kurulu başkanı olarak ise M. Avni Kiğılı gösteriliyor. Ahmet Yahya Kiğılı'nın şirket tarihçesinde Hayat Kimya'nın 1987 yılında kurulduğu açıkça belirtiliyor.

Buradaki veriler Papia'nın kurumsal kökenini İsrail'e değil Türkiye'ye bağlıyor.

“İsrail markası” iddiası ile “İsrail'de satılıyor” iddiasını karıştırmamak gerekiyor

İnternette markalar hakkında yapılan tartışmalarda en sık karşılaşılan sorunlardan biri, farklı kavramların aynı anlamda kullanılması.

Bir ürünün İsrail'de satılması, o ürünün İsrail markası olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde bir Türk şirketinin İsrail'deki bir şirketle ticari ilişki kurması da otomatik olarak markanın İsrail menşeli olduğu anlamına gelmez.

Hayat bugün yalnızca Türkiye'de faaliyet gösteren küçük bir şirket değil. Resmi verilerine göre 100'den fazla ülkeye ihracat gerçekleştiriyor ve Türkiye dışında çeşitli ülkelerde üretim tesisleri ile satış-pazarlama şirketleri bulunuyor. Hayat'ın üretim yaptığı ülkeler arasında Türkiye'nin yanı sıra Mısır, İran, Cezayir, Rusya, Nijerya, Pakistan ve Vietnam gibi ülkeler yer alıyor.

Bu nedenle “hangi ülkeye satış yapıyor?” sorusu ile “hangi ülkenin markası?” sorusunu birbirinden ayırmak gerekiyor.

Bir Türk markasının onlarca ülkede ürün satması onu o ülkelerin markası yapmaz.

Erkeklerin daha veri odaklı, kadınların daha toplumsal bakış açısıyla değerlendirdiği söylenebilir mi?

Burada biraz daha tartışmalı bir noktaya gelelim.

Tüketici forumlarında bazen erkeklerin “şirket kimin, merkez nerede, üretim nerede?” gibi daha ölçülebilir sorulara; kadınların ise “bu alışverişin toplumsal etkisi ne, çalışanlara yaklaşım nasıl, çocuklar ve aile açısından ne ifade ediyor?” gibi konulara daha fazla önem verdiği söyleniyor.

Fakat bunu doğrudan cinsiyet özelliği olarak kabul etmek bana doğru gelmiyor. Bir kişinin tüketici davranışını yalnızca kadın veya erkek olması üzerinden açıklamak fazla basit kalır. Aynı aile içinde biri şirket sahipliğini araştırırken diğeri ürünün çevresel etkisine, bir başkası fiyatına, bir diğeri ise Filistin-İsrail çatışması bağlamındaki ekonomik ilişkilerine odaklanabilir.

Dolayısıyla daha yararlı bir karşılaştırma yapmak için “erkekler böyle, kadınlar şöyle” demek yerine veri odaklı yaklaşım ile toplumsal/duygusal yaklaşımı karşılaştırmak daha doğru.

Örneğin veri odaklı tüketici şunları sorabilir:

- Markanın sahibi kim?

- Şirket hangi ülkede kuruldu?

- Üretim tesisi nerede?

- Marka ne zaman piyasaya çıktı?

- Ana şirketin ortaklık yapısı nedir?

- Ürün hangi ülkede üretiliyor?

- Şirketin ihracat yaptığı ülkeler hangileri?

Toplumsal etkileri önemseyen tüketici ise bunlara başka sorular ekleyebilir:

- Şirket çalışanlarına nasıl davranıyor?

- Üretimin çevresel etkisi nedir?

- Şirket hangi sosyal projeleri destekliyor?

- Tükettiğim ürünün satın alınması hangi ekonomik zincirin parçası?

- Boykot kararı verirsem bunun ekonomik ve sosyal etkisi ne olur?

Bence gerçek tüketici araştırması, bu iki yaklaşımı birbirinin alternatifi değil tamamlayıcısı olarak görmeli.

Veriler Papia hakkında ne söylüyor?

Papia açısından elimizdeki en somut bilgilerden biri marka tarihidir.

Hayat'ın resmi tarihçesine göre Papia ve Familia 2006 yılında Kocaeli'ndeki temizlik kâğıdı fabrikasının faaliyete geçmesiyle tüketicilerle buluştu. 2010 yılında yapılan yatırımla temizlik kâğıdı grubunun üretim kapasitesinin yıllık 130 bin tona çıkarıldığı belirtiliyor.

Hayat'ın güncel kurumsal açıklamalarında ise şirketin 8 ülkede 27 üretim tesisiyle faaliyet gösterdiği, 100 ülkeye ihracat yaptığı ve 2024 verilerine göre Türkiye'nin en büyük ihracatçıları listesinde 50. sırada yer aldığı belirtiliyor.

Bu veriler Papia'nın arkasındaki şirketin uluslararası bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor. Ancak uluslararası olmak, İsrailli olmak anlamına gelmiyor.

Tam tersine, şirketin resmi tarihçesi grubun köklerini İstanbul'daki Kiğılı ailesinin 1937'de başlayan ticari faaliyetlerine kadar götürüyor. Hayat Kimya'nın hızlı tüketim sektöründeki faaliyetleri ise 1987'ye dayanıyor.

Bu nedenle “Papia İsrail markası mı?” sorusuna şirketin kökeni açısından verilen cevap ile “Papia'nın uluslararası ticari bağlantıları var mı?” sorusuna verilen cevap birbirinden farklı olabilir.

Peki İsrail bağlantısı konusunda ne söyleyebiliriz?

Burada özellikle dikkatli olmak gerekiyor.

Bir şirketin İsrail menşeli olmadığını göstermek ile o şirketin İsrail'le hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını kanıtlamak aynı şey değildir.
 
Üst